Witamy Państwa na stronie internetowej Pedagogów do Spraw Dzieci Troski Specjalnej i Logopedów Placówek Oświatowych rejonu wileńkiego


Czym jest tolerancja? Czy jako naród jesteśmy tolerancyjni?

2015-11-19

Na te pytanie odpowiedzieli dzieciaki z przedszkola Rudamina.  Specjaliści twierdzą, że tak, ale niestety brak nam odwagi w relacjach z osobami o innym kolorze skóry, innych poglądach czy będących innego wyznania.

Dzień Tolerancji  zorganizowana została przez logopedę Olgę Czerniawską odpowiedzieć najmniejsze przedstawiciele rudomińskiej społeczności podczas święta ,, dzień tolerancji"  miały cel : 1.Uwrażliwienie społeczeństwa na wszelkiego rodzaju przejawy nietolerancji i dyskryminacji. 2 Przypomnienie, że każdy człowiek zasługuje na szacunek i akceptację, bez względu na pochodzenie, kulturę, religię. 3.Kształtowanie postawy tolerancji szczególnie wśród dzieci w przedszkolu. 4.Odszukanie głębszych przyczyn nietolerancji poprzez zabawy gry edukacyjne.

Jak uczyć tolerancji?
Najprościej byłoby powiedzieć: „świeć przykładem i sam bądź tolerancyjny”. Podstawowy sposób uczenia się, nabywania wartości, kształtowania się postaw u dzieci  odbywa się w bardzo subtelny sposób i dzieje jakby „przy okazji”. Dzieci są bardzo dobrymi obserwatorami – uważnie oglądają i naśladują wszystkich ważnych dorosłych obecnych w ich życiu. A codzienność daje wiele powodów do tego, by stać się tolerancyjnym.
Pamiętajmy, że niemalże każdy funkcjonuje w jakimś środowisku, w którym na co dzień spotyka ludzi różnych od siebie. Wielu dorosłych zupełnie poza świadomością pozostawia kwestie szanowania innych, ich sposobu bycia. Zwyczajnie się tym nie zajmują, dając tym sposobem przykład tego, jak należy być sobą i żyć według własnych zasad, reguł i wartości, bez uszczerbku dla innego człowieka. Dzieci  takich rodziców uczą się, jak akceptować istniejące różnice.

W jaki sposób mogą to zrobić?
• O tolerancji warto z dziećmi rozmawiać. To pokazuje, jakie stanowisko przyjmuje rodzic i czego oczekuje od dziecka . Należy jednak przy tym pamiętać, że dziecko do czwartego roku życia nie jest w stanie postawić się w roli drugiego człowieka. Patrzenie na świat z innej, niż własna, perspektywy, jest niemożliwe. W tym celu warto sięgnąć do zabawek, bajek czy książek i rozmawiać na przykładzie konkretnych bohaterów. To dorosły pokazuje, jak czuje się druga osoba. Takie doświadczanie sprawi, że wkrótce i maluszek będzie w stanie zauważyć i zaakceptować potrzeby drugiej osoby.

• Innym dobrym pomysłem jest posyłanie maluchów w różne miejsca i dbanie o różnorodność kontaktów. To daje szansę na naturalne kształtowanie się tolerancji u dzieci. Maluchy uczą się najbardziej właśnie przez doświadczanie. Im więcej więc będzie takich sytuacji, w których dzieci poznają odmienne środowiska, kultury czy wartości, tym lepiej.

• Szczególną wagę należy przywiązywać do tego co i w jaki sposób mówi się o różnicach. Tu szczególną ostrożność zalecałabym w przypadku opowiadania dowcipów w obecności dzieci. Humor jest bardzo dobrym sposobem na rozładowanie napięcia. Należy jednak pamiętać, że wymaga umiejętności myślenia abstrakcyjnego, którego nie posiadają dzieci do około ósmego roku życia. One przyjmują za pewnik to, co słyszą, zwłaszcza jeśli płynie to z ust ważnej dla nich osoby.
• Kiedy dziecko zaczyna mówić, jednocześnie zaczyna zadawać mnóstwo pytań. Wówczas pojawiają się także pytania o różnice. Odpowiadaj na nie uczciwie, ale również z szacunkiem dla drugiej osoby. Warto wtedy wyobrażać sobie, że ta właśnie osoba jest obok i słucha tego, co o niej mówimy. To pomaga skontrolować jakość wypowiedzi.

• Bardzo ważnym aspektem jest akceptowanie i szanownie różnic w obrębie własnej rodziny. Zazwyczaj połączenie się dwóch osób niesie za sobą konsekwencje łączenia się dwóch zupełnie różnych rodzin, które w pewnych aspektach mogą być takie same, a w innych zupełnie przeciwne sobie. Swoją postawą należy pokazywać dziecku, że te różnice są fajne.

• Ważnym aspektem jest takie wychowywanie dziecka, aby czuło się ono dobrze samo ze sobą. Dzieci, które nie akceptują siebie, często w podobny sposób traktują innych. Chcąc nauczyć dziecko tolerancji, zadbaj w pierwszej kolejności o to, by to ono samo czuło się szanowane i doceniane.

Tolerancja to ważny aspekt wychowania, który warto pielęgnować i wspierać. Rodzice, którzy dają przykład własnym zachowaniem, mogą być pewni tego, że ich dzieci pójdą w ich ślady.

 

 Logopeda Olga Czerniawska


Jesień, jesień jest na świecie. Czy widzicie? Czy już wiecie?

2015-11-02

Na te i inne pytania musiały odpowiedzieć najmniejsze przedstawiciele rudomińskiej społeczności – pociechy ze żłobka-przedszkola, podczas święta „Dnia Ziemniaka“.

Jesienna impreza, zorganizowana przez logopedę Olgę Czerniawską, przy współpracy wychowawczyń Ludmiły Kalinowej, Wiktorii Burawlowej, Bożeny Wikickiej, Joanny Klenowskiej, Winety Rudol, choreografa Justyny Suckiel i pani od muzyki Katarzyny odbyła się w murach żłobka-przedszkola w Rudominie dnia 16 października br.

Ta niecodzienna impreza, adresowana do społeczności rudomińskiego żłobka-przedszkola, miała na celu zachęcenie dzieciaków do zdrowego odżywiania się, promowanie aktywności małych pociech, co nie mniej ważne w procesie edukacyjnym, zintegrowanie dzieci oraz rodziców poprzez aktywną współpracę i zabawę.

Poprzez zróżnicowane formy aktywnościowe uczestnicy jesiennej zabawy poznali historię ziemniaka, skąd do nas przyszedł i co sobą przedstawia, wykazali się pomysłowością i twórczym działaniem wykonując „ziemniaczanych ludzików”, wykorzystując patyczki, druciki, liści, kawałki tkaniny. Oczywiście, że nie mogło zabraknąć sprytu fizycznego, który dominował w biegu z ziemniakiem na drewnianej łyżce, no a spryt umysłowy „wykazał się” podczas quizu „Co wiesz o jesieni?”

Punktem kulminacyjnym, a zarazem i najsmaczniejszym była uczta pieczonego „króla” imprezy – ziemniaka, który w miłej i przyjaznej atmosferze, w oka mgnieniu został skonsumowany przez zgłodniałych uczestników święta.

Na zakończenie wszystkie dzieci zostały uhonorowane dyplomami. Mamy nadzieję, że Święto jesieni odnajdzie swoje miejsce na liście kalendarza naszych tradycyjnych świąt. A zatem, do spotkania przyszłej jesieni.

 

Olga Czerniawska

logopeda żłobka-przedszkola


BEZ PRZEMOCY ŚWIAT JEST PIĘKNY!

2015-04-01

6. edycja „Tygodnia bez przemocy“ wśród najmniejszych rudomianinów

W dniach od 23 do 27 marca br. na Litwie obchodzony jest „Tydzień bez przemocy”. To już 6. edycja akcji, organizowana z inicjatywy Służby Pomocy Dzieciom i Młodzieży „Dziecięca linia”. Celem programu jest uświadomienie dzieciomi dorosłym, że przemoc to nie tylko zadawanie fizycznego bólu, ale i psychologicznego.

Należy podkreślić, że do udziału w tegorocznej akcji „Tydzień bez przemocy” zgłosiło się powyżej tysiąca przedszkoli, szkół i innych placówek oświatowych z całego kraju.

Tej szlachetnej akcji nie zostaje obojętna i Społeczność żłobka – przedszkola w Rudominie, której organizatorem była logopeda Olga Czerniawska.

 Myślą przewodnią tegorocznej akcji był świat teatru.

Przedstawienia teatralne są wspaniałą formą nauki, za pomocą której wyśmienicie się rozwija fantazja, wyobraźnia oraz twórcze myślenie.

Na podstawie przedstawienia – bajki „Jak przemoc i wyzwiska zgubiły pewnego zajączka“- logopeda Olga Czerniawska, wychowawczyni grupy przedszkolnej Wineta Rudol - Macutkevič  i choreograf Justyna Suckiel uświadomiły swym najmniejszym widzom, że przemoc i brzydki zapas słów głównego bohatera w stosunku do mieszkańców lasu - skazuje na karę. Dały do zrozumienia, że wrażliwość i dobroć zawsze odniosą zwycięstwo i zostaną nagrodzone.

Podczas spotkania, któremu sprzyjała radosna i wręcz rodzinna atmosfera, dzieciaki utrwaliły formy grzecznościowe, a także zrozumiały morał, jaki wypływał z owej bajki.

Uwieńczeniem „Tygodnia bez przemocy“ było wspólne zaśpiewanie piosenki pod gitarę, słowa której niech nam przyświecają na co dzień, nie tylko podczas akcji.

(…) Bez przemocy świat jest piękny,

wszyscy dobrze czują się.

Bez przemocy świat jest piękny,

każdy przecież liczy się (…).

Dziękujemy inicjatorom akcji z organizacji Vaikų linija, dzięki której odbywają się akcje działań przeciw agresji i przemocy oraz zastąpienie złego zachowania atmosferą zrozumienia i przyjaźni.

 

Olga Czerniawska

Logopeda żłobka - przedszkola w Rudominie


Konkurs na łamańce językowe

2015-03-26

 Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą zaprasza do zabawy słowem. Ośrodek ogłasza konkurs, którego celem jest promowanie poprawnej wymowy i doskonalenie kultury żywego słowa. Dotyczy czytania łamańców językowych przez uczniów (kl. II-IV), nauczycieli i rodziców szkół wileńskich oraz szkół współpracujących z nauczycielami skierowanymi przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą.

Poniżej załączamy regulamin oraz materiały do konkursu.


Organizatorzy

Скачать
Materialy do konkursu.docx
Microsoft Word документ 31.7 KB
Скачать
REGULAMIN MIEDZYSZKOLNEGO KONKURSU.docx
Microsoft Word документ 17.8 KB

Dyrektor poradni pedagogiczno-psychologicznej rejonu wileńskiego Roman Juchniewicz zaprasza do udziału w akcji "Podrasuj sobie mózg"

2015-03-13

Akcja „Podrasuj sobie mózg” jest interesującą propozycją aktywności umysłowej, trochę innej niż, na co dzień w szkole.


Każdy, kto między 10 marca a 10 kwietnia zarejestruje się na stronie http://www.podrasujsobiemozg.pl/litwa uzyska miesięczny darmowy dostęp do programu dla uczących się, poprawiającego pamięć i koncentrację.

Program treningowy opracowany został przez naukowców z Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej specjalnie dla osób składających egzaminy. Dzięki ćwiczeniom nauka stanie się szybsza i efektywniejsza, a zdobywana wiedza będzie sprawniej przyswajana i zapamiętywana. Z badań naukowych wynika, że regularny intensywny trening mózgu stymuluje procesy neuroplastyczności i przyczynia się do lepszego funkcjonowania zdolności intelektualnych.

Treningi są dostępne online, dzięki czemu jest możliwość systematycznego, codziennego trenowania z każdego miejsca na świecie, o każdej porze dnia i nocy, dokładnie wtedy, kiedy ma się czas i ochotę. Już piętnaście minut treningu dziennie pozwoli poprawić funkcjonowanie mózgu, po 3-tygodniowym treningu można zauważyć efekty, które są widoczne przez kolejne tygodnie. Dzięki regularnym treningom zyskasz lepszą pamięć, skupienie przy nauce, koncentrację na egzaminach.

Weź udział w miesięcznym, darmowym projekcie realizowanym przez platformę treningów poznawczych http://www.podrasujsobiemozg.pl/litwa

Jedyne, co inwestujesz, to czas, który zaprocentuje dla Ciebie.

 

Akcja organizowana jest przez portal Neurogra.pl i SWPS we współpracy z Poradnią pedagogiczno-psychologiczną rejonu wileńskiego. Nad projektem czuwa od strony merytorycznej Anna Wieczorek-Taraday, doktorantka z Interdyscyplinarnego Centrum Stosowanych Badań Poznawczych SWPS oraz Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.


Informacja prasowa

10.03.2015

Akcja Podrasuj sobie mózg”

Egzaminy to czas kiedy umysł pracuje na najwyższych obrotach. Twórcy serwisu Neurogra.pl we współpracy ze naukowcami Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej i partnerem honorowym na Litwie Poradnią pedagogiczno-psychologiczną rejonu Wileńskiego ruszają z kolejną odsłoną akcji „Podrasuj sobie mózg”. Młodzież gimnazjalna i licealna już od 10 marca może rozpocząć bezpłatny trening online, który zmotywuje do nauki i pomoże przygotować się do egzaminów.

Pozytywna stymulacja i właściwie dobrane zadania to klucz do sukcesu - jak dobry trener przed ważnymi zawodami. Celem akcji jest pomoc młodzieży w nauce i przygotowaniu do egzaminów.

Dzięki ćwiczeniom pamięci i koncentracji młodzi ludzie mają większe szanse na osiągnięcie lepszych wyników w nauce i wyższych ocen z testów egzaminacyjnych, co jest związane z późniejszym wyborem lepszej szkoły czy wymarzonych studiów. Dzięki temu, że treningi odbywają się online i można trenować z dowolnego miejsca i o dowolnym czasie. Kierujemy

 ją do młodzieży z całej Polski oraz młodzieży polonijnej z krajów sąsiednich.

 

To już trzecia edycja akcji „Podrasuj sobie mózg”. W dwóch poprzednich wzięło udział ponad 10 tys. osób, które zagrały w  500 tys. gier, dzięki czemu zebraliśmy ponad 15 mln  parametrów, które pozwoliły na stworzenie dynamicznych modeli dostosowania gier do profilu użytkownika. 

 

Jeśli jesteś gimnazjalistą czy licealistą, dołącz do naszej akcji. Udział jest bezpłatny, a czas spędzony na grach nie będzie zmarnowany. Z badań naukowych wynika, że regularny intensywny trening mózgu przyczynia się do jego lepszego funkcjonowania.

Trenując swój mózg przez 30 dni, po 15 minut dziennie, ćwiczysz pamięć i koncentrację niezbędną na egzaminach, poprawiasz logikę i szybkość reakcji, co może pomóc Ci błyskawicznie znaleźć odpowiedź. Aby wziąć udział w akcji, wystarczy wejść na stronę http://www.podrasujsobiemozg.pl/litwa zarejestrować się do akcji i przez 30 dni trenować umysł, grając online.

Współczesny człowiek od najmłodszych lat spędza dużo czasu przy komputerze – jest to naturalna konsekwencja rozwoju techniki, ważne jednak, by ten czas był wykorzystany mądrze. Z badań naukowych wynika, że regularny intensywny trening mózgu stymuluje procesy neuroplastyczności i przyczynia się do lepszego funkcjonowania zdolności intelektualnych.

 

Poprzez akcję  „Podrasuj sobie mózg” chcemy wzmocnić współpracę ze szkołami. Proponujemy portal Neurogra.pl jako narzędzie wspierające rozwój intelektualny uczniów, które w sposób atrakcyjny dla młodzieży umożliwi im ćwiczenie zdolności umysłowych. Już dziś zapraszamy dyrektorów szkół, nauczycieli i psychologów do promocji akcji „Podrasuj sobie mózg”.

 

Akcja organizowana jest przez portal Neurogra.pl we współpracy z Szkołą Wyższej Psychologii Społecznej, partnerem honorowym na Litwie jest Poradnia pedagogiczno-psychologiczna rejonu Wileńskiego. Nad projektem od strony merytorycznej czuwa Anna Wieczorek-Taraday, doktorantka z Interdyscyplinarnego Centrum Stosowanych Badań Poznawczych SWPS oraz Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.

O serwisie Neurogra.pl

Neurogra.pl to serwis z treningami mózgu, który łączy najnowsze odkrycia naukowe dotyczące funkcjonowania ludzkiego umysłu z nowoczesną technologią. Można tam ćwiczyć koncentrację, szybkość reakcji, pamięć oraz logiczne myślenie grając w gry stworzone przez neuronaukowców. Portal oferuje gotowe plany treningowe oraz możliwość stworzenia własnego programu. Uczestnicy mają możliwość śledzenia swoich postępów dzięki podsumowaniom treningu. Mogą porównywać swoje wyniki treningów z wynikami innych użytkowników w wybranych grupach wiekowych, ponadto mogą śledzić rankingi gier i swoje najlepsze wyniki.

 

Kontakt prasowy

marketing@neurogra.pl

ppt@vrsa.lt


„To, czego dzieci potrzebują w obfitości dostarczają dziadkowie. Dają bezwarunkową miłość, dobroć, cierpliwość, poczucie humoru, komfort, lekcje życia.

Rozwój grafomotoryki

Okresem przygotowawczym do rysowania i pisania jest okres tzw. bazgrot. Dopiero około drugiego roku życia dziecko stawia pierwsze kropki stukając kredką, robiąc nieregularne ruchy koliste. Następnie pojawiają się linie poziome, a później pionowe. Dziecko zachęcane  i kierowane przez dorosłych próbuje rysować konkretne przedmioty. Niestety, umiejętności i możliwości techniczne u dzieci są jeszcze niewielkie. Dopiero trzylatek potrafi narysować  koło, to znaczy coś w rodzaju zamkniętej linii. Następnie rysuje skrzyżowane linie poziome i pionowe. Czterolatek zaś potrafi narysować coś w rodzaju prostokąta i kwadratu. Nie planuje rysunku, dopiero po wykonaniu pracy mówi, co narysował. Natomiast, to co rysuje, jest mało podobne do rzeczy o których mówi.

Sześciolatek umie rysować już na określony temat. Prace są tematyczne i czytelne dla drugiej osoby. Widoczna jest szersza gama kolorystyczna, prace są bogatsze w szczegóły.

Nauka pisania szlaczków poprzedzana jest ćwiczeniami w pisaniu motywów szlaczków, które zawierają w sobie wszelkie możliwe elementy liter: koła, pętle, łuki, kreski. Dzieci ćwiczą przy tym płynność ruchów ramienia i dłoni: w prawo, w lewo, w dół, w górę itp.

Motoryka mała z kolei, jest charakterystyczna dla znacznie bardziej złożonych mikro – ruchów ręki – tj. czynności manualnych, które towarzyszą dziecku np. przy wykonywaniu prac plastycznych.

Motoryka mała natomiast znajduje swe odniesienie we wszelkich ruchach palców i dłoni, czyli ruchach o znacznie mniejszym zakresie, ale wymagających ogromnego skupienia i koncentracji uwagi. Motoryka mała to takie czynności, jak: rysowanie, malowanie, pisanie, ugniatanie czegoś w dłoni

Im wcześniej tym lepiej

Wady wymowy u dwu-, -trzylatka koryguje się dość szybko. Sześciolatkowi trzeba już poświęcić znacznie więcej czasu. A dziecko w wieku szkolnym trafiające do logopedy zwykle wymaga dodatkowo reedukacji, gdyż wady mowy są na tyle utrwalone, że rzutują na jego rozwój intelektualny, funkcjonowanie w szkole i grupie rówieśników.


Mowa to akt ruchowy. Dźwięk inicjowany jest w krtani, potem opracowywany przez język, policzki, wargi i kości czaszki (stanowiące rezonator). Dziecko mniej sprawne ruchowo jest często również mniej sprawne artykulacyjnie. Jeśli duża motoryka jest dobrze rozwinięta, to podobnie będzie z małą motoryką, warunkującą poprawne mówienie. Ponadto dziecko mało ruchliwe i mniej chętne do poznawania otoczenia, mniej się uczy, a co za tym idzie, jest słabiej rozwinięte.


Opracowała Olga Czerniawska

logopeda żłobka-przedszkola w Rudominie


Relacje z otwartego zajęcia logopedycznego

2014-11-22

20 listopada w szkole podstawowej w Szumsku odbyły się otwarte zajęcia z logopedii.

Tematem zajęć było: „Zwierzęta szykują zapasy na zimę”. Dyrektor szkoły wraz z logopedą przyjęły nas bardzo miło. Zajęcia były bardzo treściwe i interesujące. Wiadomości otrzymane podczas zajęcia z pewnością wykorzystamy w swojej pracy.

W imieniu obecnych na zajęciu uprzejmie dziękuję Marii Žydelienė za zaproszenie i wyposażenie nas w bagaż wiedzy.

Z poważaniem,

Olga Czerniawska

Logopeda żłobka-przedszkola w Rudominie


„Człowiek człowiekowi jest bratem”. Małe pociechy z Rudomina zwolennikami tolerancji

2014-11-16

„Jesteśmy całkiem różni, a jednak tacy sami”. W aurze, jakże wymownych, wyżej przytoczonych słów, będącym mottem tegorocznego Międzynarodowego Dnia Tolerancji, już po raz kolejny w żłobku-przedszkolu w Rudominie, 14 listopada odbyło się święto szacunku i wzajemnej akceptacji - Światowy Dzień Tolerancji.

Święto zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1995 roku z inicjatywy UNESCO.

Jak mówi Deklaracja Zasad Tolerancji: „Tolerancja to szacunek, akceptacja i uznanie bogactwa różnorodności kultur na świecie, naszych form wyrazu i sposobów na bycie człowiekiem. Sprzyja jej wiedza, otwartość, komunikowanie się oraz wolność słowa, sumienia i wiary. Tolerancja jest harmonią w różnorodności. To nie tylko moralny obowiązek, ale także prawny i polityczny warunek. Tolerancja - wartość, która czyni możliwym pokój - przyczynia się do zastąpienia kultury wojny kulturą pokoju.”

Podczas obchodów tegorocznego Dnia Tolerancji, przedszkolakom starano się zaszczepić życzliwość do dzieci z różnych stron świata, wzbogacić wiadomości na temat życia ludzi, zamieszkujących inne kontynenty świata.

Czasami się zdarza, zarówno małym pociechom, jak i ludziom, którzy już mają za sobą etap dorastania, że mamy inne zdanie niż większość naszych kolegów, znajomych, ale z obawy przed wyśmianiem, stratą przyjaciół czy po prostu ze wstydu, rezygnujemy z jego nagłaśniania.

Na pewno się przytrafiło być świadkiem poniżania innych. Tolerancja to właśnie coś zupełnie innego! I właśnie to chcieliśmy uświadomić naszym małym podopiecznym, organizując Dzień Tolerancji. Małym pociechom, których światopogląd dopiero się formuje.

Podczas tygodniowej poznawczo-edukacyjnej wędrówki do różnych stron świata, dzieciaki były obdarowane istną skarbnicą wiedzy. Otrzymały dużą dawkę informacji o ich przyjaciołach, zamieszkujących różne części świata. Poprzez tajniki tej czy innej kultury przedszkolaki przeniosły się do tego kraju. Patrząc swym dziecięcym okiem poznawały ten kraj i jego kulturę, na przykład, poprzez wybranie odpowiedniej części garderoby, co sprawiało im szczególną radość.

Wychowankowie żłobka-przedszkola przy montażu słowno-muzycznym uosobili się w Chińczyków, Japończyków, Eskimosów. Z łatwością potrafili wykonać taniec tego kraju, przywitać się w tym języku, zabawić się w różnorodne gry, uczestniczyć w konkursach, przy tym wszystkim nie pomijając form grzecznościowych.

Dzień Tolerancji uwieńczył utwór muzyczny: „Czy grubi, czy chudzi, czy mali, czy duzi, wszyscy lubią bawić się”. Uśmiechnięte, radosne twarzyczki naszych pociech świadczyły o tym, że jednak bawić się wszyscy chcą!

Podsumowując święto, zastanówmy się, czego nie lubimy w innych?

Piegów, odstających uszu, otyłości, a może koloru skóry, czy tego, że jąka się lub jeździ na wózku inwalidzkim. Dlaczego tak się dzieje? Może, dlatego że większość z nas uważa, że należy przystosować się do „większości”. A to nie prawda! Każdy z nas, mimo koloru skóry, mimo piegów i innego podejścia do życia jest taki sam, tak samo czuje i płacze z takich samych powodów jak My.

Według mnie, tolerancja ma kolor nieba, masę piegów na nosie, rude włosy i jest zawsze uśmiechnięta. Nosi na sobie kolorowe spodnie i bluzkę utkaną z kwiatków, nad jej głową roztacza się piękna tęcza, a jej serce jest wielkie i bardzo czerwone. Tolerancja wyciąga rękę do każdego i z każdym znajdzie wspólny język. Niech nasze zrozumienie, wzajemny szacunek nie minie z końcem dnia tego święta. Niech to świętowanie przeniesie się na kolejne dni, tygodnie, miesiące…

Olga Czerniawska, logopeda

Żłobek-przedszkole w Rudominie


Wystawiono prace plastyczne uczniów specjalnej troski z rejonu wileńskiego

2014-06-03

W tym roku wiosna jak nigdy dotąd zawitała do nas bardzo wcześnie. Mimo że mieliśmy dość łagodną zimę, tęskniliśmy za ciepłym słonkiem, zielonymi drzewkami, świergotem ptaków i pierwszymi wiosennymi kwiatami. Wiosna budzi się też w sercu każdego człowieka. I wcale nie zależy to od tego, czy jest on duży czy mały, zdrowy czy chory, bardziej zdolny czy mniej. Właśnie dlatego na jednym z posiedzeń kółka metodycznego pedagogów specjalnych i logopedów rejonu wileńskiego postanowiliśmy zorganizować konkurs prac plastycznych „Wiosenna symfonia" uczniów specjalnej troski ze szkół podwileńskich.

Jako pedagodzy specjalni pomagamy uczniom, którzy nie nadążają za ogólnym programem nauczania. Doskonale wiemy, z jakimi trudnościami borykają się i jak po cichu zazdroszczą swoim kolegom, którzy otrzymują nagrody i dyplomy za udział w różnorodnych konkursach i olimpiadach.

Pomyśleliśmy sobie, że nasze dzieci potrafią się wykazać ze strony twórczej i plastycznej. Uczniowie 4-8 klas, często nieumiejący poprawnie pisać, przedstawili swoje pomysły w postaci przeróżnych robótek ręcznych: wyklejanek, wyszywanek, rysunków, kompozycji.

W wystawie brali udział uczniowie z około dwudziestu szkół rejonu wileńskiego. Kiedyśmy szykowali prace plastyczne do ekspozycji w Domu Polskim, byliśmy zaskoczeni pomysłowością i różnorodnością technik, umiejętnie dobranymi kolorami, obfitością tematów wiosennych. A było ich naprawdę niemało: kwitnące gałązki i kwiaty, ptaki powracające z ciepłych krajów, zwierzęta obudzone ze snu zimowego, laurki świąteczne, palmy wielkanocne, białe baranki oraz kolorowe pisanki. Wystawę w Domu Polskim można było podziwiać w kwietniu, a w maju prace powędrowały do Samorządu Rejonu Wileńskiego.

Komisja, w skład, której weszli dyrektor poradni pedagogiczno-psychologicznej rejonu wileńskiego R. Juchniewicz, pedagog socjalny L. Dzikowicz, psycholog A. Ragucka, st. specjalista z wydziału oświaty V. Kvaraciejienė, wyłoniła najlepsze prace w 3 kategoriach: wyklejanek, rysunków i kompozycji.

Komisja miała bardzo trudne zadanie do wykonania, ponieważ oceniając trzeba było brać pod uwagę nie tylko poziom artystyczny, związek pracy z tematem konkursu, ale też wiek oraz problemy i zaburzenia dzieci. Wszystkie prace były godne podziwu, najlepiej ocenione zostały prace dzieci z Gimnazjum w Pogirach, Gimnazjum im. F. Ruszczyca w Rudominie, Szkoły Średniej im. księdza J. Obrembskiego w Mejszagole, Szkoły Średniej w Bujwidzach, Szkoły Średniej w Wołczunach, Szkoły Średniej im. św. J. Bosko w Jałówcw, Szkoły Średniej w Rukojniach i Szkoły Podstawowej w Szumsku. Zwycięzcy w nagrodę otrzymali słodkie prezenty oraz dyplomy.

Każdy uczeń oraz nauczyciel, który brał udział w konkursie, otrzymał dyplom ze słowami podziękowania. Mamy nadzieję, że taki konkurs pomoże naszym uczniom uwierzyć w swoje siły, a nam wszystkim uświadomić, że każdy człowiek na swój sposób może uczynić nasz świat lepszym i piękniejszym.

Danuta Stefanowicz,

logopeda i pedagog specjalny Szk. Śr. im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Czarnym Borze

 

Podstawowe źródło artykułu: http://www.l24.lt/pl/oswiata/item/34531-wystawiono-prace-plastyczne-uczniow-specjalnej-troski-z-rejonu-wilenskiego


Właśnie 6 marca obchodzimy Europejski Dzień Logopedów - Terapeutów Mowy

2014-03-05

CPLOL- Comité Permanent de Liaison des Orthophonistes / Logopedes de l’Union Européenne powstał 6 marca 1988 roku w Paryżu, a jego pełna nazwa brzmi Komitet Łącznikowy Logopedów Unii Europejskiej. Każdego roku CPLOL inicjuje inną tematykę Europejskiego Dnia Logopedów.

 

Temat roku ‘2014 brzmi:

"Wiele języków, wiele kultur, jedna komunikacja"

 

Z tej to okazji życzę koleżankom - logopedom z okazji Waszego święta wiele spokoju, radości, sukcesów zawodowych oraz rychłego nadejścia wiosny!

 

Z poważaniem, Anna Pawiłowicz-Janczys


http://www.ortografka.pl/

2013-11-16

Szykując się do zajęć trafiłam na stronę internetową, która będzie pomocna uczniom w ćwiczeniu pisowni języka polskiego.

Dzielę się z Państwem linkiem witryny internetowej http://www.ortografka.pl/

 

Życzę miłej zabawy!

 

Z poważaniem, Anna Pawiłowicz-Janczys


Pani Maria Krasowska dzieli się informacją ...

2013-11-04

"Jakiś czas temu, szukając w internecie inspiracji na ćwiczenia logopedyczne, trafiłam na stronę mimowa.pl

 

Warto wykupić abonament na rok, bo w sumie to nieduże pieniądzę - 14,76zł. (Oczywiście jeżeli ktoś ma taką możliwość, np. znajomych lub rodzinę w Polsce)

 

W serwisie znajdują się ćwiczenia i gry logopedyczne dla dzieci z różnymi problemami logopedycznymi: z głoskami S, C, DZ, gry dla dzieci mających problemy z R lub K, G.

 

 

W serwisie są też gry i zabawy na gimnastykę buzi i języka oraz ćwiczenia oddechowe. Czasem wykorzystuje się do nich kamerkę i dlatego dzieci z zapałem ćwiczą :)"

 

Dziękujemy Pani Marii za relację. Czekamy na kolejne.


PALINDROMY

w Polsce i na świecie

  2013-04-18

Tadeusz Morawski

 

1.TROCHĘ HISTORII

 

Kobyła ma mały bok, palindrom nieznanego autora z XIX wieku – to zdanie jest znane stosunkowo wielu Polakom. Nieco gorzej ze znajomością trudnego słowa „palindrom”.

 

Palindromy, często zwane też zdaniami lustrzanymi, są to słowa, zdania, wiersze lub inne utwory, które czytane wprost i wspak są takie same (mają symetryczny układ liter). Nazwa „palindrom” pochodzi z greckiego, bo właśnie starożytni Grecy jako pierwsi je pisali. Nazwa ta się przyjęła w wielu językach. Po angielsku, francusku, niemiecku – „palinrome”, po hiszpańsku, portugalsku, włosku – „palindromo”, palindrom to także nazwa rosyjska. Wyjątkiem jest tu łacina – „versus recurrentes”.

 

Palindromy mają długą historię. Anglicy twierdzą, że pierwsze słowa wypowiedziane przez człowieka były palindromem. Adam przywitał Ewę w Raju mówiąc:

 

Madam, I`m Adam, (pani, jestem Adam).

 

Niektórzy mówią, że Adam był bardziej rozmowny i rzekł:

 

Madam in Eden, I`m Adam, (pani w Edenia, czyli w Raju - jestem Adam).

 

Mówiąc bardziej serio, pierwsze palindromy były pisane w III w. p.n.e. przez Sotadesa z Maronei, stąd nazwa „sotada” zamiast palindrom. Nazwa ta jednak jest używana bardzo rzadko. Celom religijnym służył palindrom:

 

Nipson anomemata me monan opsin, (zmyj grzechy, nie tylko twarz),

 

a w starożytnym Rzymie znany był palindrom:

 

In girum imus nocte et consumimur igni (wchodzimy w krąg po ciemku i trawi nas ogień).

 

Z tajemniczych wyrazów składa się kwadrat arcymagiczny, nad którym od kilku stuleci głowią się filologowie, mistycy, matematycy. Kwadrat ten można czytać, zaczynając od jednego z dwóch wierzchołków z literą S poziomo lub pionowo, wprost lub wspak otrzymując ten sam wynik.

 

S A T O R

A R E P O

T E N E T

O P E R A

R O T A S

 

Grecy pisali palindromy na kamiennych tablicach. Znaleziono je w wykopaliskach koło wulkanu Wezuwiusz, a nawet we współczesnej Anglii.

 

Do palindromów przywiązywano wielką wagę. Świadczy o tym choćby inskrypcja na grobie twórcy kanału  Panamskiego:

 

A man a plan a Canal Panama, (człowiek, który zaprojektował Kanał Panamski)

 

zdanie niezbyt udane gramatycznie, ale palindromiczne. W języku angielskim występuje trudność z palindromicznym przechodzeniem wspak przez „the”, więc zwykle w palindromach używa się „a”.

 

Palindromy to tylko słowna igraszka, bywa jednak, że są one użyte w konkretnym celu. Na przykład w celach politycznych użyto palindromu

 

No x in Nixon (nie dawaj w głosowaniu „x” Nixonowi).

 

Utworami trochę pokrewnymi do palindromów są „raki”, wiersze, w których można każdą linijkę czytać całymi słowami wspak, uzyskując na ogół odwrotne znaczenie. Mistrzami polskich „raków” byli poeci Jan Kochanowski oraz Andrzej Morsztyn. Dla pokazania samej zasady „raków” przytoczymy wybrane dwie linijki wiersza tego ostatniego autora:

 

Cnota Cię rządzi, nie pragniesz pieniędzy

Złota dosyć masz, nie boisz się nędzy

 

Odpowiednio czytane wspak da to:

 

Pieniędzy pragniesz, nie rządzi Cię cnota

Nędzy się boisz, nie masz dosyć złota

 

Prócz palindromów, które wspak czyta się litera po literze istnieją też rzadziej spotykane palindromy sylabowe. Palindromy są też przedmiotem studiów w matematyce, biologii, genetyce. Znajdują one zastosowanie w innych dziedzinach sztuki, w muzyce, fotografii, architekturze. Często krótkie palindromy występują też w wierszowanych szaradach, w których palindrom się wykropkowuje i każe się go zgadnąć. W tym artykule ograniczymy się do palindromów literackich, pisanych dla rozrywki i doznań estetycznych.

 

2. PALINDROMY RÓŻNYCH NARODÓW

 

Palindromy są bardzo rozpowszechnione, każdy naród ma swoje. Poniżej podano wybrane palindromy napisane w różnych językach (źródła: Wikipedia: „Palindromic phrases”, „Palindrom”, Krzysztof Oleszczyk „Encyklopedia rozrywek umysłowych)). Palindromy są prawie niemożliwe do przetłumaczenia, po przetłumaczeniu musiałyby mieć sens i klimat oryginału, a ponadto formę palindromu. Dlatego przyjęto zasadę – pisownia oryginalna (lub transkrypcja na alfabet łaciński), a tłumaczymy tylko sens. Zaznaczmy, że istnieją też palindromy w językach posługujących się pismem obrazkowym (chiński, perski,) ale nie będziemy ich przytaczać. A oto przykłady palindromów, podano kolejno - język, palindrom, tłumaczenie:

 

-Kataloński             Catala`, a l`atac                          Atakuj, Katalończyku

-Duński:                 Skal Eva have laks                      Czy Ewa lubi łososia?

-Angielskie:            Do gees see God?                       Czy gęsi widzą Boga

                               Race fast, safe car                       Szybkie wyścigi, bezpieczny samochód

                               Was it a cat I saw?”                    Czy to był kot, co widziałem?

                               Able was I ere I saw Elba           Palindrom przypisywany Napoleonowi,

                                                                                   wypowiedzieć miał go na widok rzeki Elby

-Esperanto:            No mateno, bone tamen              Nie ranek, ale jednak dobrze

-Fiński:                   Ana, kanna kana                         Anna, przynieś kurczaka

-Szwedzki               No talar bra latin                        Mówisz dobrze po lacinie

-Norweski               Anne var i Ravenna                     Anna była w Rawennie

-Francuski:            Bon sport, trop snob                    Dobry sport i dla snobów

-Niemiecki              Ein Esel lese nie                          Osioł nie powinien czytać

-Włoski,                  Autore ero tua                             Autorze, byłam Twoja

-Łaciński:               Sum summus mus                       Jestem najmniejszą  myszą

                               Si nummi immunis                       Jeżeli masz pieniądze, będziesz wolny

                                                                                   (napis na drzwiach kancelarii adwokackiej)

-Hiszpański            O rey, o joyero                           Albo król, albo jubiler

-Portugalski:          Ato idiota                                    Głupie zachowanie

-Rosyjski                 A roza upała na łapu Azora        Róża upadła na łapę Azora

                                                                                   (autor Afanasji Fet)

                               Ołimp – miło                               Olimp – to miło

                               A ritm – um TIR-a                       Rytm to rozum TIR-a

                               Argentina manit negra                Argentyna mami murzyna

                                                                                   (Autor Michał Bułhakow)

-Chorwacki            Ana voli Milovana                       Anna kocha Milovana

                                Idu ludi                                       Idą ludzie

-Czeski                   Java horko ma, mokro Havaj     Na Jawie gorąco, na Hawajach mokro

                               Drape gepard?                            Drapie gepard?

                               Motyla ma maly Tom                  Motyla ma mały Tom

                               Jelenovi pivo nelej                       Nie lej piwa jeleniowi

-Litewski                 Ateik anapus sofos

                               su pana kieta                               Podejdź z drugiej strony tapczanu

                                                                                   z odjazdową laską (Autor Juozas Granskas)

                               Kol einu, sunie lok!                     Dopóki idę, psie, szczekaj! (Autor jak wyżej)

 

Zauważmy, że palindromy zawierające słowa używane w wielu językach (na przykład idiota) brzmią swojsko, ale portugalskie Ato idiota to jednak nie to samo co polskie A to idiota. W językach słowiańskich palindromy nie zawsze są tak zrozumiale dla Polaka jak w powyższym tekście. Zostały tutaj celowo wybrane takie utwory, żeby wszystko było jasne.

 

3. PALINDROMY POLSKIE

 

Niewiele zachowało się polskich palindromów z dawnych czasów. Można tu wymienić pisany archaicznym językiem  palindrom ks. Wojciecha Waśniowskiego z XVII wieku:

 

Co w onei? ow pokoy y okop, woien owoc

 

oraz wymieniony na początku najbardziej znany przez Polaków palindrom

 

Kobyła ma mały bok.

 

Brak materiałów powoduje, że ograniczymy się do palindromów powstałych w XX wieku, w następnym punkcie opiszemy najnowsze utwory.

 

Palindromy przed II wojną światową kolekcjonował i opisywał wielki poeta, Julian Tuwim, autor książki „Pegaz Dęba”, pisanej przed wojną i wydanej w 1950 roku.. Książka ta poświęcona jest różnym zabawom słownym. Warto tu przytoczyć fragment opinii znajdującej się we wstępie, a odpowiadającej na pytanie, po co ludzie tak łamią sobie głowę: „Jest jeszcze jedno źródło, z którego wypływają wierszopisarskie androny i zabawki – źródło, które pominąć byłoby grzechem: dobry żart, tynfami opłacany, poczucie humoru, figiel, psikus, no i – bzik”.

 

Palindromom poświęcono jeden rozdział książki. Jest w nim wiele materiału dotyczącego  palindromów oraz interesujące opisy rozrywek „palindromopodobnych” (np.”raki”). Palindromów Juliana Tuwima jest tylko sześć, w dodatku nie wszystkie spełniają warunki palindromu ( np. „cz” w palindromie polskim musi przejść wspak w „zc”, a nie znowu w „cz”, tak więc zdanie:

 

Zakopane i cele wieczoru urocze i w lecie na pokaz

 

jest urocze, ale nie jest palindromem.

 

A oto dwa oryginalne palindromy Juliana Tuwima:

 

Popija rum As, samuraj i pop

Muzo, raz daj jad za rozum

 

Powstało wiele palindromów, publikowano je w pismach z ciekawostkami lingwistycznymi) lub w pismach szaradziarskich. Jednak do ujrzenia kolejnej książki zawierającej palindromy trzeba było długo czekać.

 

W 1995 roku Stanisław Barańczak, poeta i tłumacz literatury pięknej, wydał książkę nawiązującą także w tytule do dzieła Juliana Tuwima – „Pegaz zdębiał”. Książka ta również prezentuje wiele rodzajów zabawy słowami, jest w niej jeden rozdział z palindromami. Stanisław Barańczak głosi pochwałę dłuższych palindromów, nazywając je „palindromaderami”. Książka zawiera około trzydzieści takich palindromów. Z książki Stanisława Barańczaka wybraliśmy najbardziej znane utwory:

 

Iwono, ty rabuj okop spokoju barytonowi                         

A mason zrobi lożą Żoliborz, nosa ma

I lali masoni wydrom w mordy wino, sami lali

Zakopane – pyszne? Ten zsyp? E, na pokaz.

 

W 1996 kolejną książkę z palindromami wydał Józef Godzic. Tytuł książki : „Echozdania czyli palindromy”. Zauważmy, że ten ładny tytuł nie jest w zgodzie z fizyką, inaczej działa lustro, inaczej echo. Odbicie lustrzane zbioru liter ABC da CBA i w sumie mamy palindrom. Jeśli krzykniemy ABC, echo odda nam kolejno ABC. Dlatego palindromy to jednak zdania lustrzane. Józef Godzic skupił się w swojej książce na krótkich palindromach. Jest ich w książce tysiąc. Oto przykłady najpopularniejszych palindromów wybranych z książki Józefa Godzica:

 

Jak łysy łkaj

Ejże, tkliwy wilk też je

orkom mokro

O, na ryby rano

A to kanapa pana kota

As unika kin USA

Może jutro ta dama sama da tortu jeżom

 

Rówieśnikiem Juliana Tuwima (obaj urodzili się w w 1994 roku) był Edmund John, malarz, plakacista, artysta działający w drugiej połowie XX wieku w Kazimierzu Dolnym. W 2006 roku wydano książkę „Palindromy pana Johna”. Zawiera ona ponad sto palindromów. Oto przykłady:

 

Ada raportuje, że jutro parada

Za palmami mam La Paz

A na motor otomana

 

W drugiej połowie XX wieku dokonał się duży postęp i opublikowano już około 1500 polskich palindromów.

 

4. POLSKIE PALINDROMY DZIŚ

 

W 2003 roku wybrałem się na wycieczkę do Zakopanego i dojeżdżając zapisałem kolejno to, co widziałem: Nowy Targ, góry, Zakopane, a czytając wspak uzyskałem dość sensowny palindrom:

 

Nowy Targ, góry, Zakopane – na pokazy róg, graty won.

 

Potem udało mi się jeszcze ułożyć wiele mniej lub bardziej udanych palindromów. Gdy oczarowany pięknem gór zadałem sobie pytania dotyczące życia rodzinnego i duchowego dostałem zadziwiający zestaw trzech palindromów:

 

co ma tata – moc

co mi dała mama – lad i moc

co mi dał duch – cud, ład i moc.

 

I tak zacząłem układać palindromy. Początkowo nienajlepsze (ładne się trafiały przypadkowo), potem coraz bardziej udane, a moje otoczenie bardzo przychylnie odbierało wyniki mych poczynań.

 

W 2005 roku wydałem książkę „Gór ech chce róg” zawierającą tysiąc palindromów oraz kilkadziesiąt wierszy-palindromów. Założyłem też stronę internetową www.palindromy.pl

Strona ta, mimo wąskiej tematyki miała do dziś już dwanaście milionów wywołań!

 

W kolejnych latach napisałem kilkanaście książek, jest w nich około 10 tysięcy nowych palindromów. Wymienię niektóre tytuły - te, które są palindromami:

 

Zagwiżdż i w gaz

Zaradny dynda raz

Żartem dano nadmetraż

Kobyła ma mały bok (historia polskich palindromów)

Raz czart – raz czar

Aga naga

Wór mrów

A kilku tu klika

Elf układał kufle

Trafili, popili, fart

A guru ruga

Nawijaj Iwan

 

Popularną zabawą stało się pisanie wierszyków z palindromami. Odbyła się kilka konkursów, a plon jednego z nich zawarto w książce:

 

Może jeż łże jeżom

 

Nadesłane przez czytelników wierszyki oraz palindromy umieszczam w dziale „nadesłane” strony www.palindromy.pl Na stronie tej można też znaleźć (mojego autorstwa) najdłuższy palindrom świata (33 tysięcy liter) oraz najdłuższy wiersz – palindrom (ponad 7300 liter!)

 

Zorganizowałem też serię odczytów o palindromach i innych zabawach słownych. Miałem już około 200 takich wykładów. W Nowej Wsi, gmina Serock, założyłem w 2007 roku Muzeum Palindromów.

 

A oto przykłady krótkich palindromów ze wspomnianych moich książek.

 

Palindromy z podtekstem politycznym:

 

I car komedia i demokraci

Kory wina – ani wyrok

Akta generała ma mała renegatka

Akta – łasa sałatka

Pętaka pętaj, a tępaka tęp!

Ile Roman ładny dyndał na moreli?

 

Żartobliwe, głównie z udziałem zwierząt:

 

Zula łowi, a Noe leje Leona i woła – luz!

Jeż leje lwa, paw leje lżej

Ino gnam jak kajman goni

A kto kota ma – to kotka

Łajce psi specjał

I wabi wół ów i bawi

Wół skarb – brak słów

 

O popijaniu:

 

Ej, i po pracy car popije

Ala boski miks obala

Ładna pani woła: mało wina pan dał

Łapał za Tokaj a kota złapał

Ma mini-bar „Łany” Drak. Popija tutaj i pop, kardynał, rabin, imam.

 

Erotyczne:

 

Ilu tuli filut Uli?

Aga nagim śmiga naga

Rada dama sama da dar

Ikar, Dyzio, Tolo, Bolo – to Izy draki

tu Bąk Izydor świni w środy z Iką But

U Izydy żądze na wyrku co noc ukrywane, zdąży Dyziu?

 

A teraz krótkie wiersze - palindromy:

 

Ej, maly Szkot sanie chce,

I na stok zsyłam je.

 

Asa loguj, utul Asa,

A salutuj - u golasa.

 

A klan sarka na kram Jarka,

A kraj Marka na krasnalka

 

Oto łzy me i pokuta,

Oto mamy róg, kajuta,

A tu jak? Góry mam oto.

A tu kopiemy złoto.

 

Na początku XXI wieku obserwujemy wyraźny wzrost zainteresowania palindromami. Krzysztof Oleszczyk napisał „Encyklopedię rozrywek umysłowych” i wkrótce ukaże się jego książka „Palindrom”, swoje książki wydali między innymi Andrzej Pacierpnik oraz Barbara Sudoł, strony internetowe założyli Jan Kaczyński oraz Paweł Szczeciński, a Witold Sawicki, Włodzimierz Kalat, Apoloniusz Ciołkiewicz, Aleksandra Dudek i wielu, wielu innych też tworzą ładne palindromy. Zajrzyjmy do działu „nadesłane” strony www.palindromy.pl  – znajdziemy tam ich utwory i linki do stron internetowych.

 

5. ZAKOŃCZENIE

 

Palindromy mają wielowiekową tradycję, każdy naród ma swoje palindromy, których piękno jest trudne do pokazania w tłumaczeniu na inny język. Zawsze jest to misterium dla czytelnika – miłośnika palindromów i wielkie wyzwanie dla twórcy. Palindromy są na granicy absurdu, magii, literatury i humoru. Ładne palindromy to na pewno godna polecenia rozrywka.


6 marca obchodzimy Europejski Dzień Logopedy. Upłynie on pod hasłem „SLI, rozwój językowy, czytanie-pisanie”.

SLI to tzw. specyficzne zaburzenie językowe. Wg badań naukowców z USA, 7,4% populacji pięciolatków zaczyna mówić później od ich rówieśników, nie rozumie zdań złożonych, ma problemy z doborem. Dzieci dotknięte tym zaburzeniem mają duże problemy z nauką nowych słów i terminów, ich słownictwo jest bardzo ograniczone, bardzo często nie rozumieją co do nich mówi nauczyciel. To wszystko przekłada się na problemy dzieci w szkole, zaburzenia w zachowaniu, depresje czy wręcz zachowania antyspołeczne.

 

Z okazji tego święta życzę cierpliwości, niegasnącej energii, zapału, wiele pomysłów na urozmaicenie zajęć oraz wiele satysfakcji z pracy!!! Wiem, że czasami jest trudno..., ale tylko Wy potraficie nadać mowie dziecka barw. Tylko Wy macie największy wpływ na kształtowanie się mowy dziecka!

Wszystkiego najlepszego!

 

2013-03-06

 

Z poważaniem, Anna Pawiłowicz-Janczys


Piszemy palindromy

 

1.Wstęp

 

Palindromy mają symetryczny układ liter, dzięki czemu czyta się je tak samo od początku i od końca. Wymyślili je starożytni grecy. W III wieku p.n.e. pierwsze palindromy pisał poeta Sotades z Maronei. Palindromy pisane po polsku pojawiły się stosunkowo późno, w XVII wieku. Najbardziej popularny jest palindrom nieznanego autora z XIX wieku:

 

kobyła ma mały bok

 

W XX wieku polskie palindromy pisane byle przez poetów, hobbystów oraz wielu szaradzistów, jednak w wydanych książkach znalazły się utwory tylko czterech autorów – Juliana Tuwima (książka „Pegaz dęba”), Edmunda Johna („Palindromy pana Johna”), Stanisława Barańczaka („Pegaz zdębiał”) oraz Józefa Godzica („Echozdania czyli palindromy”). Obecnie popularność palindromów znacznie wzrosła, mamy już 20 nowych książek oraz działa moja strona www.palindromy.pl mająca 200 tysięcy wywołań miesięcznie. Sam jestem autorem kilkunastu książek, tytuły wielu z nich to popularne dziś palindromy:

 

Gór ech chce róg

Zagwiżdż i w gaz!

Zaradny dynda raz

Może jeż łże jeżom

Żartem dano nadmetraż

Raz czart – raz czar

Aga naga

Wór mrów

Elf układał kufle

Trafili, popili, fart

A guru ruga

A kilku tu klika

 

Ta ostatnia książka jest napisana z myślą o młodzieży i zawiera opis wielu zabaw słownych. Miałem wiele wykładów dla Polskiej Akademii Dzieci i specjalnie dla dzieci napisałem książkę „Palindromy i inne zabawy słowami”.

 

2. Jak napisać palindrom?

 

Nie ma recepty na pisanie ładnych, śmiesznych albo pouczających palindromów. Można jednak pokusić się o podanie kilku recept na najprostsze utwory. Oto taka krótka lekcja pisania palindromów. Można zacząć zabawę od wyszukiwania słów o symetrycznym układzie liter, a tych jest sporo, np. rzeczowniki oko, radar, sedes, zakaz, imiona i ich zdrobnienia Ada, Aga, Anna, Ala, Olo, Otto, czasowniki łapał, łatał, łamał. Dobrze jest też znaleźć słowa, które sensownie, ale inaczej czyta się wspak. Są to tak zwane ananimy. Przykłady: Ikar (raki), Igor (rogi), Tołpa (a płot). Odpowiednio zestawiając ostatnie sześć słów z palindromami – czasownikami możemy ułożyć historyjkę złożoną z trzech palindromicznych zdań:

 

Ikar łapał raki

Igor łamał rogi

a płot łatał Tołpa

 

Do słowa zaradny wystarczy dodać jedną literę „d” a resztę przeczytać wspak:

 

zaradny dynda raz

 

na widok dużego mieszkania możemy westchnąć o, nadmetraż. Po dodaniu „wspaku” dostaje się palindrom:

 

o, nadmetraż żartem dano

 

Słowo ładny czytane wspak daje yndał. Wystarczy zgadnąć brakującą literkę „d” i już mamy palindrom:

 

ładny dyndał

 

Dodajmy do tego pytanie jak długo (ile?) i kto (tu jakieś imię, wybierzmy Roman) dyndał i uzupełniając zdanie końcówką wynikającą z czytania wspak dostajemy:

 

ile Roman ładny dyndał na moreli?

 

Warto też w palindromie użyć skrótu nazwy instytucji (tzw. akronim) np. w ONZ. Czytane wspak, po dodaniu jednej litery „u” daje to słowo znowu, i już mamy palindrom:

 

znowu w ONZ

 

Rozbudujmy ten palindrom wykorzystując tworzące palindrom słowa brak, skarb. Dostajemy palindrom nawiązujący do znanych kłopotów finansowych tej szacownej organizacji:

 

znowu brak skarbu w ONZ

 

Oczywiście ta krótka lekcja nie nauczy nas pisania dłuższych palindromów. Nawet tworzenie niektórych krótkich utworów, takich jak przytoczone poniżej nie będzie łatwe. Oto trochę przykładów, spróbujmy ułożyć dalsze:

 

co mi dał duch – cud, ład i moc

jeż leje lwa – paw leje lżej

łapał za tokaj – a kota złapał

orki makro - norka mikro

dno bada Bond

żarówy mamy – wór aż

ej, Ulu, mysz symuluje

ilu beczy z cebuli”

miętę im!

da i boa Nana na obiad

pętaka pętaj, a tępaka tęp!

i car komedia i demokraci

Ada goło i sioło gada

Ada, plaży żal – pada

rada dama sama da dar

a ja kolię chcę i lokaja

i wabi wół ów i bawi

wół skarb – brak słów

ej, żyrafa ryż je

a kot kota ma? – to kotka

ej, Oli kot, ten otyły, to netto kilo je

Morawski na zanik swarom

o, na łowy w las z sal wywołano

a typ o wodę z rur urzędowo pyta

 

A przecież można by jeszcze spytać, jak można ułożyć cały wiersz będący palindromem. Oto przykład:

 

Ej, mały Szkot

sanie chce.

I na stok

zsyłam je.

 

Pozostaje pytanie – po co pisać i czytać palindromy, po co się nimi bawić. Odpowiedź jest w tym ostatnim słowie – właśnie dla zabawy, choć nie wykluczałbym, że ktoś to zjawisko wykorzysta w reklamie czy wzornictwie. Palindrom może też być wykorzystany jako tytuł książki czy filmu, zwiększając szanse na sukces dzieła. Na przykład na Festiwalu Filmowym Off Camera Kraków 2008 jedną z nagród zdobył film mający jako tytuł pierwszą część mojego palindromu:

 

oto łzy me i pokuta – a tu kopiemy złoto

 

Palindromy są obecnie bardzo popularne w Internecie, niektóre z wymienionych wyżej utworów mają w Google nieraz nawet dziesiątki tysięcy odwołań.

 

3. Nadsyłamy palindromy

 

Zapraszam do pisania, czytania, ściągania i umieszczania wybranych palindromów na różnych forach i we własnych blogach. Nie pytajcie, czy można je brać ze strony, ale napiszcie, czyje to są palindromy i dajcie link do źródła: www.palindromy.pl Palindromy czytelników są publikowane w dziale „nadesłane” a autorzy najładniejszych utworów dostają w nagrodę moje książki. Można też palindrom zilustrować lub umieścić w wierszyku.

 

Tadeusz Morawski

 

O autorze

Tadeusz Morawski jest profesorem elektroniki, autorem ponad 200 publikacji, 20 patentów, wielu książek i podręczników z teorii pola elektromagnetycznego i techniki mikrofalowej. Wypromował 22 doktorów. Od 2005 roku prowadzi stronę http://www.palindromy.pl. Jest obecnie czołowym twórcą, znawcą i popularyzatorem palindromów. Wydano 17 książek z jego palindromami. Jest autorem najdłuższego palindromu na świecie (33 tysięcy liter) oraz najdłuższego wiersza – palindromu (ponad 7 tysięcy liter). Miał też około dwustu wykładów na te tematy. W książce Kobyła ma mały bok opisał historię polskich palindromów. W Nowej Wsi, gmina Serock utworzył Muzeum Palindromów.


Palindromy

 

Palindromy, czyli wyrazy lub zdania brzmiące tak samo przy czytaniu z lewej strony do prawej, jak i odwrotnie.

 

Palindromy to prawdziwe odkrycie, którego dokonałam przy spotkaniu z Tadeuszem Morawskim. Z zawodu jest elektronikiem, ale namiętnie tworzącym palindromy.

 

Przytaczam kilka przykładów:

 

co ma tata - moc
co mi dała mama - ład i moc
co mi dał duch - cud, ład i moc

 

Świetna zabawa słowami, pasująca na zajęcia logopedyczne i lekcje języka polskiego - http://palindromy.pl/

 

Moi uczniowie są zachwyceni palindromami. Ta zabawa wkomponowana w lekcje języka polskiego na zajęciach pedagoga specjalnego wiele dała uczniom, a przede wszytkim - wzbudziła chęć do czytania i tworzenia palindromów. Najbardziej istotne w zajęciach jednak jest to, że ta zabawa jest pomocna w nauce czytania. Większość uczni udoskonaliła swoje czytanie.

 

Osobiście polecam. Z poważaniem, Anna Pawiłowicz-Janczys

2013-01-17